Stal Rob Voerman de Armory Show?

Van 8 t/m 11 maart vindt de jaarlijkse Armory Show plaats, met 243 galleries uit 22 landen niet alleen New York’s grootste internationale Contemporary Art Fair maar ook een van de belangrijkste ter wereld. Ook de Amsterdamse Upstream Gallery is  vertegenwoordigd met werk van Rob Voerman, waaronder een toegankelijke sculptuur, waarin je een whiskey kunt drinken, zie foto. ‘Ze staan in een rij, van soms wel 30 tot 40 man lang,  om mijn werk van binnen te bekijken…Echt waanzinnig hoe er hier nu op m’n werk wordt gereageerd… Ik sta er zelf nog erg verbaasd van…Over 3 weken weer naar Nederland met beide beentjes op de grond….,” zo mailde Rob, die momenteel artist-in-residence is in New York, mij.  Wat hielp en waar iedereen naar uitkeek was natuurlijk de recensie in de New York Times. Daarin besproken of alleen maar genoemd worden wil ten slotte elke gallerie en kunstenaar. En verdomd, criticus Ken Johnson noemde Voermans installatie zelfs emblematisch voor de 21e eeuw-sectie van de Armory:

Rob Voerman’s “Dawn of a New Century” at Upstream is emblematic. It is a bulbous, walk-in hut constructed of torn and battered pieces of cardboard cartons. Rough, projecting boxes frame small, green glass windows, creating a dusky, verdant light within, where you can sit on a bench and have a shot of whiskey decanted from a bottle on a shelf at the entrance. Outside you see the remains of a gridded, partly burned structure with exposed red and yellow studs and flat gray panels: the order of 20th-century constructivism has given way to post-apocalyptic hive making. Green, we should bear in mind, is the color of new growth and hope.

Klik op onderstaande link om de hut-sculptuur van binnen en buiten te zien, inclusief interview met de kunstenaar, ook zijn Engels mag er zijn!

Rob Voerman at Armory Show 2012 | VernissageTV on Blip

In 2010 had Voerman een spraakmakende solo in het Cobra museum. Dit jaar brengt het Coda in Apeldoorn vanaf 21 april 2010 een selectie van zijn werken en die van zijn vrouw, fotografe Miyuku Okuyama.

Ter gelegenheid van zijn grote Cobra-solo schreef ik in maart 2010 een stukje over Voermans aquarel Junction (193 x 116 cm) voor  Galeries.nl  dat ik dezelfde avond voorlas in het VPRO-radioprogramma De Avonden. Een half jaar later bezocht ik hem in zijn toenmalige atelier in Arnhem voor Tableau Fine Arts Magazine.

We staan altijd op een kruispunt met mogelijkheden: draait u maar aan de roulette van de geschiedenis. Eerst hadden we piramides en kerken die ons de weg naar de eeuwigheid en verlossing wezen. In de 19e eeuw nam de politiek de religieuze verlossingsmythe over. Het vooruitgangsgeloof vond haar zichtbaarste uitdrukking in architectuur die nog verder naar de hemel reikte. Niet meer trapsgewijs of met onnodige versieringen maar zonder omwegen: recht omhoog. De moderniteit had geen tijd meer te verliezen: de hemel moest namelijk snel met de aarde samenvallen. Ook de tijd werd volkomen lineair, het verleden mocht niet meer terugkeren. Niet alleen de nostalgie maar zelfs het hele verleden werd als ziekte gediagnosticeerd, alsof het een melaatse betrof waarvan men zich zo snel mogelijk diende te distantiëren. Innovatie! Het verleden is achterhaald en even onderontwikkeld als Afrika: er gebeuren alleen maar rampen! Het verleden is een zolder waar slechts armzalige rommel ligt. Een schimmige herinnering die ons ongevraagd bespringt. Een dode die niet in zijn graf blijft. Weg met die ouwe koek! Het verleden is de schuld van alles! Let’s make things better. Traditie? Laat de doden hun mond houden! Gij zult de dingen in beweging brengen. Voorwaarts mars! Change! Banzai! Avanti! Wir fahren nach England!
‘Er komt geen einde aan de cyclus van orde en anarchie,’ fluisterde Spinoza nog, maar hem luisterde niemand meer. En zo dreunde het maar door met de moderniteit, van een debat was geen sprake. Steeds weer beukten de sloophamers hetzelfde monologische refrein: de toekomst is onvermijdelijk, economische groei en expansie! Alle grenzen en obstakels zullen uit de weg worden geruimd. Problemen? Zoals wij modernen weten: problemen zijn uitdagingen die per definitie oplosbaar zijn. Alles is mogelijk. De mens zal volledig bezit van de toekomst nemen en beheersing over zijn eigen lot verkrijgen. Aan de menselijke toestand zal een eind komen….
Inderdaad, daarin zou de moderniteit gelijk krijgen: aan de menselijke toestand kwam een einde. Zij het achter het prikkeldraad van de arbeids- en concentratiekampen. De vooruitgang en de toekomst werden immers een gigantische gevangenis, waarin voor het individu geen plaats meer was. De mensen beheersten de vooruitgang niet meer, de toekomst verpletterde de mensen. En nog steeds, want zoveel hebben we niet geleerd. Al moeten we zeker blij zijn met de mensenrechten, die vormen een subliem kunstwerk…. Jammer alleen dat ze zo broodnodig zijn… Maar voor de rest…? Vooruitgang is allang geen vooruitgang meer, maar vooral een blind behoud van razende beweging. En dat terwijl in een wereld waarin alles vooruit streeft, alleen een stapje terug nog als vernieuwend kan worden beschouwd.
En kijk dan eens naar deze fraaie aquarel van Rob Voerman. Vanuit het hart van zijn moderne stadsgezicht en vanuit het diepst van de aarde en de geschiedenis, kronkelt een kruising tussen een Noord-Amerikaanse totem, een Maya en Azteekse tempel omhoog ……Niet als lineaire verlossing maar als oersymbool van de cyclische tijd. Immers: alles gaat voorbij, behalve het verleden.

© Copyright 2012: Rogier Ormeling. (op Galeries.nl)

Hieronder het straight quote interview in Tableau dec 2010-januari 2011

De  afgelopen jaren zat ik in dit voormalige kantorencomplex van de gemeente Arnhem.  Een Amsterdamse School gebouw met bunkerachtige details die doen denken aan Frank Lloyd Wright, een architect die ik zeer bewonder. Mijn beelden en architectonische installaties maakte ik beneden. Verderop, in een grote industriële loods van 120 m2 met roldeur en bovenloopkraan. Daarnaast gebruikte ik dus deze voormalige kantoorkamer, van 6 bij 7 met systeemplafond verlichting. Als  produktiehok voor kleiner werk: aquarellen, grafiek en maquettes van karton, piepschuim en glas.  Zoals die maquette met dat rode glas voor een ruimte in de entreehal van een verzekeringsmaatschappij.

Die andere her en der verspreide maquettes ben ik nog aan het bijschaven. Ik noem ze ook wel beelden: omdat ze niet alleen als model voor grote installaties dienen maar ook een zelfstandige wereld vormen.
Het meest bijzondere van dit atelier is natuurlijk die raampartij met dat wijdse stadspanorama. Van rechts naar links:  naast het NS-station die beide kantoortorens naar een ontwerp van Bert van Berkels UN-studio, dan de Eusebiuskerk het eeuwenoude symbool van Arnhem dat nu in de steigers staat omdat de steen helemaal verrot is,  het oude en het nieuwe stadskantoor, de schoorsteen van de Coberco melkfabriek waar mijn vader eerst als laborant en later als hoofd laboratorium werkte en tenslotte dan de John Frostbrug over de Rijn, beroemd van de Slag om Arnhem.  Een dergelijk verrommelde chaotische assemblage van oude en nieuwe architectuur, van hergebruikte elementen en overgebleven decorstukken zoals die Coberco-schoorsteen, zie je ook wel terug in mijn installaties, grafiek en aquarellen.  Toch ontleen ik mijn ideëen niet aan dit stadsgezicht maar aan andere bronnen. Dingen die ik elders zie en hoor, radio, televisie en ga zo maar door. Al geniet ik natuurlijk erg van dit uitzicht. Ook die wolkenluchten en zonsondergangen zal ik zeker missen nu ik hier weg moet omdat dit complex tegen de vlakte gaat. Gelukkig heb ik in Groessen, een dorp vlak bij Zevenaar, bij een voormalige boer een monumentale koeiestal kunnen huren. Daar heb ik mijn beide ateliers samengevoegd, zodat ik zowel kan lassen, hout bewerken en kleiner werk maken. Behalve het uitzicht hier zal ik ook die bovenloopkraan in de loods beneden erg missen. Voor echt grote projecten huur ik dan tijdelijk een grote industriële ruimte.  In de stal bouw ik nu een geisoleerd hok dat ik in de winter extra kan verwarmen. Zo’n plattelandsomgeving is vanwege de rust  heel prettig aan de andere kant kan ik niet even de stad in om koffie te drinken en een krantje te lezen. Ook in een ander opzicht is dat trouwens nog steeds niet mijn gedroomde atelier. Dat is er een waarvoor ik geen huur betaal en waarbij ik ook zou wonen.

Zo’n tweëenhalf jaar geleden dacht ik: ik heb nog een aquarelblok, laat ik het eens proberen. Sindsdien heb ik ontdekt dat dit medium een mooi complement voor mijn installaties vormt.  Hoewel het op zich een verstilde meditatieve bezigheid is maak ik bij voorkeur grootformaat aquarellen. Net als in mijn installaties heb ik ook hier de ambitie om een hele wereld te laten zien, waarin de toeschouwer kan verdwijnen. Het is een mooie blijk van waardering dat ik nu in december voor mijn aquarellen de Jeanne Oostingprijs 2010 krijg uitgereikt. Blijkbaar zit het in het DNA van de familie, want mijn overgrootvaders broer, Jan Voerman sr, de bekende 19e eeuwse Ijsselschilder en zijn zoon Jan Voerman jr aquarelleerden ook. Helaas ben ik dit laatste jaar weinig aan de intimiteit van dit kleine atelier toegekomen. Met de organisatie van mijn solo-expo in het Cobra Museum was ik zeker een half jaar in de weer. Mensen kunnen zich vaak niet goed voorstellen wat voor werk daar allemaal achter steekt. Eerst alles voorbereiden, thuis achter de computer: financiën, subsidie. En dan de hele logistieke operatie: inclusief drie vrachtwagens van veertien meter die komen voorrijden. Ik ben toch een halve aannemer. Al dat geregel kost veel tijd en energie.

Moonshine 2006 Hout, glas, likeur, asbak, 230 x 170 x 130cm Het werk functioneert als bar en rookruimte.

Gelukkig heeft mijn vader de Cobra-opening nog in redelijke gezondheid kunnen meemaken, dat was heel bijzonder. Maar daarna ging het bergaf. Ik heb hem nog een maand verzorgd, voordat hij tenslotte overleed aan lymfekanker. Tussendoor nog een installatie in Antwerpen. Een jaar van dieptepunten en hoogtepunten. Ook ben ik nog drie weken naar Japan geweest. Om daar op traditioneel Japanse wijze in kimono te trouwen. Met Miyuki Okuyama, die ik leerde kennen toen ze hier kwam als fotografe- in-residence.  We hebben onze eigen stijl en toch heeft ons werk veel raakvlakken, ze bouwt ondermeer maquettes die ze fotografeert.  Niet alleen spreekt ze perfect Engels maar inmiddels heeft ze ook Nederlands geleerd. Hoewel ik geen Japans kan ben ik er toch nog in geslaagd om tijdens de huwelijksceremonie een Japans toespraakje te houden, die ik fonetisch had voorbereid.  Na zo’n druk en intens jaar met al die rompslomp rondom de Cobra-expo en nu weer de bouw van het geïsoleerde hok in Groessen en de verhuizing hoop ik dat mijn nieuwe atelier snel af is.  Want ik snak ernaar om weer een nieuwe serie kleiner werk te maken.

Rob Voerman is inmiddels naar zijn nieuwe atelier in Groessen verhuisd. Als reactie op het regeerakkoord van het kabinet-Rutte schreef hij oktober 2010 een boze brief aan VVD-kamerlid Atzo Nicolaï, enkele citaten:

‘Ik ben diep verontwaardigd dat U en vele partijgenoten met U, die ooit pal stonden voor cultuur, nu toestaan dat de cultuur in Nederland grotendeels kapotbezuinigd wordt.’

‘Uw partij heeft ingestemd om samen te werken met een partij die kunstenaars afschildert als linkse hobbyisten en subsidiesponzen. Leden van het gerenommeerde Residentie Orkest worden afgeserveerd als een stelletje toeteraars, en zo kan ik nog wel even doorgaan.

‘Voor  mij persoonlijk is het rampzalig en betekent het, dat ondanks mijn succes, mijn toekomst als internationaal opererend kunstenaar, die o.a. is opgenomen in toonaangevende collecties als het Museum of Modern Art in New York en het Stedelijk Museum, uiterst onzeker wordt. Iets dat voor nagenoeg iedereen, die werkzaam is in de cultuursector, opgaat.’

Naar aanleiding van zijn brief ontving Voerman steunbetuigingen en bedankjes van podiumkunstenaars en beeldende kunstenaars.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s