Rudi Fuchs: ArtZuid Dreigt Goed Te Worden

10383895_928835983839482_7609200134387193672_n

Voor ArtZuid de vrij toegankelijke beeldenroute door Amserdam-Zuid selecteerde Rudi Fuchs 70 beelden van internationaal bekende beeldhouwers. Drie weken voor de opening op 22 mei sprak ik hem in zijn huis in Amsterdam-Zuid.

10406497_907227306000350_4552787859746416605_n  Jaume Plensa       

ARTZUID DREIGT GOED TE WORDEN

Ja, ik woon eigenlijk om de hoek. Omdat ik  een buurtgenoot ben lag het voor de hand dat ik een keer curator zou worden. Zo’n anderhalf jaar geleden begonnen we met een vergadering bij Cintha van Heeswijck, de directeur van ArtZuid: met het bestuur en mensen uit de klankbordgroep. Onder wie Henk van Os en zijn vrouw. Henk is een oude vriend uit mijn studietijd en moest er bij zijn om mij een beetje kalm te houden. Verder natuurlijk medecurator Maarten Bertheux, die helpt me al een paar jaar. Dat is heel prettig, alleen kan ik het niet aan. Bertheux behoedt me voor vergissingen.
Heb direct gezegd: ‘Als ik iets wil maken dan op het hoogste niveau met topkunstenaars en dat kost geld. Minstens een half miljoen in praktische kosten: sokkels maken, plaatsen, verzekeringen.’ Wat niet eens veel is voor zo’n project. In de stad Turijn bijvoorbeeld tellen ze nu 500.000 euro neer voor één groot openbaar kunstwerk van Olafur Eliasson. ‘Geen probleem, dat redden we wel,’ zo luidde het antwoord. Maar toen ik met mijn eerste plannen kwam bleek het moeilijker dan gedacht, het geld moest echt bijeen worden geschraapt. De bereidwilligheid viel tegen, sponsoren, bedrijven en banken zijn niet meer zo vrijgevig als ze ooit waren. We hebben enorm moeten beknibbelen, vandaar bijvoorbeeld dat, afgezien van Kaws en Stella, alle kunstenaars uit Europa komen. Je hebt ook te maken met een anti-kunstsentiment: men vindt kunst maar flauwekul, onzin. Het is dan ook een wonder dat het is gelukt om drieënzeventig beelden neer te zetten. Cintha en haar team van medewerkers hebben zich met veel passie ingespannen en geweldig werk verricht.

11265570_912184488837965_5405812988273728647_nKaws        

Als ik een tentoonstelling samenstel ga ik altijd uit van de bestaande ruimte: is die breed, hoog? Je kunt overal wat maken, ik heb zelfs tentoonstellingen gemaakt in grotten in Palermo. Nooit iets veranderd, in Castello di Rivoli in Turijn heb ik het oude kasteel een halve ruine gelaten. Dat wordt nu overal in de wereld geimiteerd. Je moet weinig uitgeven aan verbouwingen, anders gooi je geld weg. Dus ben ik in ArtZuid ook volledig uitgegaan van de ruimte. Om met die bomen te concurreren heb je hoge stevige sculpturen nodig die op hoge sokkels kunnen staan. Dus kwam ik uit bij Lupertz en Herold etcetera. Nogal wat Duitse kunstenaars ja, dat zijn nu eenmaal de beste beeldhouwers. Het moet een theatraal effect hebben, aplomb, al die beelden zijn zo’n vier tot zes meter hoog, die kop van Jaume Plensa zelfs zeven. En als je bij het ene beeld staat zie je de volgende op zo’n dertig al verschijnen. Het is geen tentoonstelling waar een bijzondere gedachte of theorie achter steekt. Ik heb ook niet gezocht naar de meest geavanceerde sculpturele vindingen. Het is op straat, een openlucht tentoonstelling voor gewone mensen. Experimenten doe je maar in het museum vind ik, daar ben ik heel simpel in. Het is al moeilijk genoeg voor de meeste mensen, vandaar dat ik heel fysieke werken heb uitgezocht, het is in feite een epische optocht van figuren.

150522-ARTZUID-1100x865 Markus Lupertz en Tony Cragg

Mijn vrouw was net gestorven dus had ik geen enkele zin om op reis te gaan. Sowieso reis ik niet meer, heb mijn hele leven in vliegtuigen gezeten. Van alle deelnemende kunstenaars had ik het mobiele nummer nog, dus alles per telefoon gedaan: ’Wil dat van je hebben, niet dat maar dát.’ Kon gelukkig, omdat ik die kunstenaars goed ken. Georg Herold, Domenico Bianchi, Baselitz etcetera zijn goede vrienden. Ze weten ook waarom ik niet reis en hebben Nelleke goed gekend. Nu is ArtZuid geen belangrijke datum op de kunstkalender, zoals de Documenta of de Biënnale, dus moest ik eerst uitleggen wat het eigenlijk inhield. Sommige zeiden: ‘Daar heb ik geen zin in, ik wil eigenlijk niet meedoen.’ Die moest ik dan overtuigen. Al wilde ik mijn connecties ook niet teveel belasten. Dus zei ik: ’Ik zou graag willen dat je mij zo’n beeld geeft maar als je niet wil dan moet je het niet doen. Even goede vrienden.’ Thomas Schütte bijv wilde eerst niet: ‘Moet dat nou?’ Nu heb ik hem ooit geintroduceerd op de Documenta van 1982 en dat schept toch een band en ik heb hem altijd gevolgd. Daar heb ik dertig jaar hard voor gewerkt en hoef ik me ook niet voor te schamen. Als van Gaal een voetballer wil spreken gaat dat ook makkelijker dan als Jack van Gelder dat wil.

Klaas-Gubbels-De-Peer-01 Klaas Gubbels

Aanvankelijk ging ik uit van zeven beelden per kunstenaar, maar dat was te duur. Dus moest ik inkrimpen maar dat was juist goed, naarmate je meer krimpt wordt het des te zuiverder. Uiteindelijk merk je dat er geen beeld meer bij kan hier, als je er teveel hebt gaan ze elkaar storen, dan krijg je ruis en rommel. Sommige kunstenaars zijn geweest, Schütte kwam en zei: ‘ In godsnaam niet teveel hè: ruimte, ruimte, niet te dicht bij elkaar.’ Tegen iedereen zei ik: ‘Het is prachtig als je wilt komen maar het hoeft niet, ik zeg waar de beelden moeten staan dat is mijn werk.’ Zo deed ik het ook altijd in het museum, als er dan een discussie was met een kunstenaar: ’Luister even, jij maakt een kunstwerk en ik een tentoonstelling.’

OLYMPUS DIGITAL CAMERA Thomas Schütte

Samen met Cintha, Bertheux en een hovenier die houten piketpaaltjes bij zich had die hij met een hamer in de grond sloeg zijn we het hele traject afgelopen. Dan dachten ze: hier moet het paaltje ongeveer staan. Maar dan zei ik: ‘Ongeveer bestaat niet, in de kunst is niets ongeveer, het is zus en niet zo’. Daar moesten ze aan wennen. Het zijn details, maar voor mij essentieel. Drie dagen later toen ik er weer rondliep waren een aantal paaltjes weg. Die hadden ze met grasmaaimachines weggezaagd of ze waren er door mensen uit getrokken. Ook dat is Holland: niemand kan er met zijn fikken vanaf blijven, het moet allemaal kapot. Dat vind ik het mooie aan zo’n tentoonstelling: dat je tegen alle geweld in stand houdt met schoonheid en perfectie. Die kunstwerken zijn allemaal heel vreedzaam en doen geen mens kwaad. Ze kunnen een beetje irriteren misschien, maar de meeste mensen vinden het mooi. Het is een kinderrijke buurt en kinderen staan zonder ressentiment tegenover moderne kunst, die hebben er geen enkel probleem mee. Ook sociaal gezien is het dus een heel mooi project in de openbare ruimte. Al zal het succes onmeetbaar zijn aangezien het vrij toegankelijk is en er geen kaartjes  worden verkocht.

 CFUKBPXWMAEWSJN   John Chamberlain                                   

Ik heb vrijwel geen jonge onbekende kunstenaars gekozen. Nou en? Het zijn grote kunstenaars, daar gaat het toch om? Ongetwijfeld krijg je het gewoonlijke Nederlandse gezeik, dat men zegt: die kennen we nou wel. Niemand zegt: Rembrandt en Matisse hebben we nou wel gezien. Pierre Audi of Ivo van Hove van toneelgroep Amsterdam, die spelen overal ter wereld Verdi, Wagner, Ibsen, Shakespeare, Strindberg. Klassiek repertoire dus. Maar tegen hen wordt nooit gezegd: sodemieter op, breng eens wat nieuws. En terecht, niemand heeft een beter stuk geschreven dan Shakespeare of Ibsen. Maar ík moet verdomme altijd dingen doen die men nog niet kent. Die voortdurende verdwazing ten aanzien van alles wat nieuw is. Een gewoon schilderij of een beeld mag bijna niet meer in Nederland. Dat is saai, je moet met een programma als De Wereld Draait Door concurreren. Daarom spreek ik zo langzaam. In de kookkunst gaat er niets boven een goed gebakken aardappel, maar nee het moet dan weer een Pomme Dauphine zijn of zoiets….
Eigenlijk maak ik toneelstukken met bekende gestalten die ik verhef tot een mis en scène die nieuw is. Zo’n tentoonstelling met relatief weinig kunstenaars met meerdere werken is nog nooit ter wereld vertoond, in geen enkele beeldentuin. Er staat hier niet voor niets een Chamberlain, er staat er een omdat er daar een moet staan tussen een Tony Cragg en weer een Cragg, dan duikt er opeens een Paladino op met een Baselitz. En waarom? Omdat het daar past zoals in een muziekstuk een trombone past.

36_Cragg Tony Cragg     

Na de opening van ArtZuid geef ik nog een lezing op de Zuidas. Daar komt het meeste geld vandaan, ze willen de schuldige zelf horen. Daarna ga ik een boek schrijven. Ik heb inmiddels zoveel gezien dat het moment is gekomen dat je je ogen moet sluiten om na te denken over wat je gezien hebt. Geen memoires, maar een soort biografie van mijn activiteiten gedurende de laatste dertig jaar: tentoonstellingen, kunstaankopen enz. Meer kan ik niet zeggen dan roep ik de goden over mij af. Voorlopig maak ik geen tentoonstellingen meer, misschien wel nooit meer. Althans niet meer zó, er moet een behoorlijk budget zijn. De gemeente Amsterdam geeft een miljoen per maand aan het Stedelijk. Terecht, prima. Maar waarom niet ook eens in de twee jaar een miljoen aan ArtZuid? Dat komt neer op zo’n 80.000 per maand. Dan hoeft ArtZuid in de toekomst ook niet te verdwijnen omdat de financiële middelen te beperkt zijn. Kunnen ze ook een betere catalogus maken, wat meer relaxed aan dingen werken en ook eens een nieuw kunstwerk laten vervaardigen. Crowdfunding zou natuurlijk ideaal zijn: als je iedereen in Zuid honderd euro vraagt heb je zo een miljoen bij elkaar. Al gaf de gemeente slechts een half miljoen per twee jaar dan hoef je niet te bedelen. Want het heeft iets heel onaangenaams: wij komen met de beste kunstenaars ter wereld en toch moeten we schooieren. Maar goed, je gaat toch door. Ook al doen we, de kunstenaars, Cintha, Bertheux en ik, het voor niks. Ik doe niets half, daar kan ik niet tegen.

11327217_1628037434134367_1392948932_n Georg Herold

Ik ben nu zes maanden alleen, dat is verschrikkelijk. We zijn vijftig jaar getrouwd geweest en als ik nu thuiskom dan kan ik niet meer tegen mijn vrouw zeggen: ‘Goh ik heb dit of dat gezien.’ Afschuwelijk. Nee, kunst biedt dan geen enkele troost. Maar kunst is wel heel prettig. Het gaat over alles. Al laat het vooral zien dat wat we waarnemen veranderlijk is. Het is ook zo heerlijk doelloos: het gaat overal heen. Die doelloosheid is een ongelooflijke rijkdom. Die beelden staan daar maar. Laatst belde ik iemand en ik zei: ArtZuid dreigt goed te worden.

R. O (dit artikel verscheen in het zomernummer van Tableau Fine Arts Magazine)

ArtZuid t/m 22 september langs Apollolaan, Minervalaan en de Zuidas in A’dam-Zuid zie http://www.artzuid.nl

 

1978875_930709736985440_3265157830957456021_n

 

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s